Pintafish studiedag 21 november 2015 (kort verslag)

 

Meer inzicht in de complexiteit van een duurzame viskeuze

 

Verslaggeving: Nancy Fockedey – Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Het volledige verslag vindt u op www.pintafish.eu

 

 

 

Op zaterdag 21 november 2015 vond in zaal Cinema City in Nieuwpoort de Pintafish Informatie- en Contactdag plaats, open voor iedereen die meer inzicht wilde krijgen in de complexiteit van een duurzame viskeuze.

 

Organisator Pintafish is een bedrijf dat ethisch en duurzaam wil omgaan met het zeeleven én de Vlaamse visserij. Op deze infodag wilde Pintafish zowel terugblikken op de eigen afgelegde weg, als hun filosofie en toekomstplannen voorstellen. Wetenschappers en andere experten gaven die dag meer duiding bij de ecologische en socio-economische duurzaamheidsaspecten van de Belgische vis.

 

Professionelen uit de visketen, onze visser uit Tholen Nederland, vertegenwoordigers van voedselteams en hun leden, mensen van Buurderijen en web winkels, uitbaters van voedingswinkels, particuliere consumenten, wetenschappers en zelfs vertegenwoordigers van de Europese Commissie gaven present. Dit 120 tal aanwezigen hadden één ding gemeen: een grote liefde voor Belgische duurzame vis.

 

Moderatie - Greet Riebels, communicatiemanager, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO)

 

Wout Versteden medezaakvoerder - oprichter Pintafish

 

Verwelkoming in naam van Pintafish

 

Kris Vandecasteele, Schepen Visserij, Stad Nieuwpoort

 

Verwelkoming in naam van de Stad Nieuwpoort

 

Wim Versteden, medezaakvoerder-oprichter Pintafish

 

Filosofie, uitdagingen en toekomstplannen

 

Danny Huyghebaert, zaakvoerder Huyghebaert & Zoon

 

Aankoop van Belgische visvaartuigen en werkwijze

 

Arne Kinds, visserijbioloog, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO)

 

Naar een duurzame Belgische visserij: successen en uitdagingen

 

Krien Hansen, beleidsmedewerkster, Natuurpunt

 

Convenant voor een duurzame Belgische visserij & het Vistraject

 

Kelle Moreau, visserijbioloog, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO)

 

Belgische vis: soorten en status van de bestanden

 

Filip De Bodt, Climaxi vzw

 

Socio-economische duurzaamheid, labels en viswijzers Hier na volgend een verkorte versie van het verslag door Wim Versteden mede zaakvoerder Pintafish:

 

Pintafish is ontstaan uit het klantenbestand van Veeakker dat al van in de late jaren 80 pionierde met producten van duurzame landbouw en rechtstreekse verkoop. Onder de begeleiding van eerst Stichting De Noordzee uit Nederland en later in samenwerking met het ILVO werd er naar samenwerking met regionale vissers gezocht. Omdat de aanvoer van vers gevangen vis heel chaotisch verloopt ontwikkeld Pintafish een origineel logistiek systeem gericht op duurzaam omgaan met vis zonder economische verliezen. De traditionele visketen stapelt het afval en de verliezen op. Pintafish heeft een plan. Vooreerst wordt er aan de verkoop gewerkt. Samen met Danny Huyghebaert die instaat voor fileren en aankopen bieden we de hoogste kwaliteit aan. Wanneer deze studiedag zoveel geïnteresseerden lokt, dan heeft dat ook te maken met de uitzonderlijke kwaliteit van het product. Op deze studiedag gaat Pintafish op zoek naar de juiste formule voor de verdere evolutie naar rechtstreekse aankopen van de visser en perfectionering en maximale efficiëntie van de korte keten. Samen met verschillende organisaties waaronder Voedselteams, diverse andere netwerken en afnemers van grote entiteiten bouwen we aan een evenwichtig klantenbestand dat er op gericht is rechtstreekse aankopen voor de visser rendabel te maken en voor de consument prijsvriendelijk. Informatie staat voorop in de toekomstige ontwikkeling. Deze info dag is een scharniermoment voor de verdere ontwikkeling van Pintafish. De seizoen pakketten die Pintafish ontwikkelde zijn een zegen om in te spelen op de behoefte van de markt en om de perfecte kwaliteit te kunnen waarborgen. Nieuwe soorten worden aan de klant aangeboden. Als ex visser heeft Danny Huyghebaert een grondige evolutie van de vaartuigen kunnen waarnemen. Onder druk van de hoge brandstofprijzen werd het vistuig grondig aangepast naar veel lagere bodemimpact en verregaande verduurzaming. Bijna heel de Belgische vloot heeft deze aanpassingen in meerdere of mindere mate toegepast. Voor de aankopen voor Pintafish wordt er ook de voorkeur gegeven aan schepen die de koude keten en hygiëne optimaal toepassen. Een overzicht van diverse systemen wordt gegeven en uitgelegd waar ze toegepast worden. Met termen als ‘Duurzaamheid’ wordt nogal ongenuanceerd omgesprongen. De eerste bepaling rond duurzaamheid dateert van 1987 van de VN – Commissie Brundland. Duurzaamheid berust op drie pijlers: een economische, een sociale en een ecologische. Daar waar traditioneel de drie pijlers als cirkels voorgesteld worden die elkaar centraal overlappen neemt Arne Kinds een andere benadering aan. Hij ziet drie onafhankelijk cirkels die elkaar omsluiten en de buitenste is de ecologische die het geheel omsluit en de draagkracht bepaalt. Volgend op deze interessante benadering ontleedt Arne diverse labels die alzo in een meer genuanceerd daglicht komen te staan. Zowat alle labels belichten slechts één aspect van deze duurzaamheid en zijn dus voor verbetering vatbaar. In 1997 ontstond het meest gekende label MSC. Dit label lost de gehele duurzaamheidsverwachting ook niet in en is bovendien onbetaalbaar voor kleinere reders en vissers (opmerking verslaggever: een reder is eigenaar van een schip, een visser werkt op op een schip van een reder. Een reder die op zijn eigen schip vaart is een reder – visser).

 

Het aannemen van een label levert de visser geen meerprijs op bij verkoop. Onder druk van labels als MSC en viswijzers kreeg de Belgische visser met boomkor stevige kritiek. Via het VALDUVIS project speelt het ILVO in op een meer complete benadering van het begrip duurzaamheid. Het is een verfijnd systeem dat zeer genuanceerd de duurzaamheid van één bepaald lot of vaartrip kan beoordelen. Samen met Vlaamse overheid, de provincie West Vlaanderen, de rederscentrale, het Instituut voor Landbouw en Visserij Onderzoek (ILVO) en Natuurpunt werd een Convenant ondertekend. Dit lijvige werk toont 7 doelstellingen waarop ingezet zal worden. Tevens worden er 60 concrete acties uitgewerkt. Enkele belangrijke doelstellingen voor Natuurpunt zijn: - Meer soorten vis binnen veilige grenzen brengen - Minimale impact op het milieu genereren - Selectief vissen (een probleem voor het Boomkor systeem, waar alles in het net verdwijnt) - Economisch rendabele visserij door nieuwe energietoepassingen (Onze Boomkor-vissers deden al heel wat inspanningen) - Kleinschalige- en kustvisserij promoten. We tellen 600+ recreatieve vissers en 70 professionelen - De nieuwe visser is een ‘Guardian of the sea’. De opleidingen tot visser moeten aangepast worden Alles gaat wat traag zegt Krien en ze verwijst naar een Keniaans gezegde: “Wil je snel gaan dan ga je alleen, wil je ver wil komen dan ga je samen” De omvang van de vloot, der status van de vissen, de soorten en wie volgt de situatie? Belgen voeren vooral bodem bewonende vissen aan die vooral met de boomkor worden gevangen. Kelle licht de soorten toe en de seizoenen wanneer ze gevangen worden. Belgische vissers vissen soms ver van huis, afhankelijk van het seizoen doen ze een bepaald deel van de zee aan. Vooral voor economisch belangrijke soorten wordt de status van de visbestanden bepaald. Langetermijn gegevens zijn nodig alsook de biomassa (deel dat zich kan voortplanten). Een referentiepunt opstellen voor een ‘gezonde toestand’ is noodzakelijk. Indien er minder gegevens voorhanden zijn dan neemt men enkel trends waar in de aanvoer. Duurzaamheidsbeoordelingen zijn maar korte tijd bruikbaar. Gegevens wijzigen snel. ILVO en VLIZ hebben kaartjes per soort die de Belgische vissers aanvoeren opgesteld. Ze zijn zeer informatief over de zones, de bestanden etc. Filip De Bodt van Climaxi komt als laatste spreker en als documentaire maker van Fish&run I en II gaat hij verder in op enkele voor hem belangrijke punten. De boomkor zit in haar laatste fase van verbeteringen, verder kunnen ze technisch niet meer gaan. Climaxi vzw spreekt zich niet over de boomkor uit, maar ziet meer heil in het afbakenen van zones waarin niet gevist mag worden. De voedselkilometers moeten meer aan bod komen. MSC gelabelde Pangasius uit Vietnam is een aanfluiting van duurzaamheid. Het Vistraject pleit voor meer sociaal- verantwoord vissen maar de Rederscentrale lijkt hem niet de gepaste organisatie om dat te bewerkstelligen. Vis wordt door het veilingsysteem overgeleverd aan de vrije markt en is vaak onderbetaald. De veiling monopoliseert ook de verkopen. Rechtstreekse verkoop wordt onmogelijk gemaakt. Elektrisch vissen (een dunne elektrische kabel vervangt de kettingen van de boomkor) wat als ecologisch voorgesteld wordt ligt ook onder vuur omwille van te hoge voltages en dus beschadigingen aan de vis. Ook worden er grote gebieden mee bevist. MSC is zo duur dat een kleine visser er niet kan instappen. Grote rederijen richten één schip duurzaam in en vissen voor de rest met gewone schepen. Climaxi vindt een label geen manier om dingen te regelen. Filip breekt ook een lans voor het vertrouwen dat je, gezien het complexe gegeven, vertrouwen in de ondernemer moet stellen. Grote afwezige vandaag zijn de vissers, wel uitgenodigd, maar ze komen niet. (Opmerking van de verslaggever: Job en Miranda Bout onze enige vissers waar Pintafish rechtstreeks van koopt waren aanwezig) In de daarop volgende vragenronde stellen verantwoordelijken van de traditionele visketen diverse stellingen van Pintafish in vraag. Op de website en in de folder wordt gesteld dat er rechtstreeks van vissers gekocht wordt dat klopt niet helemaal. Pintafish zal dit meer nuanceren in zijn berichten. (Opmerking van de verslaggever: er wordt wel gericht van bepaalde boten gekocht, maar via de veiling). Het grote verschil ligt in het feit dat Pintafish bewust ecologische keuzes laat voorgaan op louter economische belangen. Vanuit de zaal wordt ook voorgesteld meer Fair Trade in te voeren en de heersende markteconomie om te draaien. De kennis van de visser als aanvulling is op de wetenschappelijke gegevens is belangrijk en Danny geeft daar ook een aantal voorbeelden van. Lancelot Blondeel van ILVO hoorde de vraagstellers vooral veel socio- economische factoren mee nemen in hun benadering. Pintafish als bedrijf in transmissie kan gebruik maken van de tendensen die zich op deze bijeenkomst manifesteerden. Een volledig uitgebreid verslag van deze informatie- en contactdag vindt u op www.pintafish.eu

 

Het Pintafish team en het bedrijf Huyghebaert en zoon waren bijzonder opgetogen door de grote opkomst en de fantastische samenwerking met de mensen van het VLIZ, ILVO en CLIMAXI. Hun inzet was onvoorstelbaar en zonder hen kon deze dag dit niveau niet bereiken. Iedere medewerker en ook de zaakvoerders danken hen dan ook van ganser harte. De stad Nieuwpoort was een bijzonder attente gastheer.

Contact: Pintafish, Slachthuislaan 3a, 3000 Leuven (B); Tel: 016/63 99 90; E-mail: Info@veeakker.be

 

Phoenix design